Informatiebeschikking onherroepelijk zodat omkering bewijslast gerechtvaardigd is
ANNOTATIE NTFR 2023/1178
11 juli 2023
De Belastingdienst beschikt over diverse bevoegdheden, waaronder het op grond van art. 47 AWR opvragen van informatie die van belang kan zijn voor de belastingheffing. Als niet wordt voldaan aan een van de verplichtingen uit de belastingwet, (bijvoorbeeld het verstrekken van informatie), dan kan de Belastingdienst een informatiebeschikking uitvaardigen.
Informatiebeschikking
De Belastingdienst kan een informatiebeschikking (art. 52a AWR) uitvaardigen als niet wordt voldaan aan de fiscale verplichtingen uit art. 41, 47, 47a, 49, 52 en 53, lid 1 t/m 3 AWR. Denk daarbij bijv. aan het niet of niet volledig voldoen aan de informatieverplichting uit art. 47 AWR.
Tegen zo’n informatiebeschikking kan een belastingplichtige in bezwaar en beroep gaan. Gebeurt dat niet, dan wordt de informatiebeschikking onherroepelijk.
Omkering en verzwaring van de bewijslast
Als de informatiebeschikking onherroepelijk wordt (art. 25, lid 3 en 27e AWR), dan betekent dit (in beginsel) dat de bewijslast wordt omgekeerd en verzwaard. Dat houdt in: overtuigend aantonen in plaats van aannemelijk maken. De bewijslast verschuift dan van de inspecteur naar de belastingplichtige en de belastingplichtige moet dan overtuigend aantonen in plaats van aannemelijk maken. Er zijn echter ook situaties mogelijk waarbij de sanctie van omkering en verzwaring van de bewijslast niet intreedt, bijv. als het gebrek dermate klein is (zie HR 29 augustus 1997, ECLI:NL:HR:1997:AA2257 en HR 27 mei 2022, ECLI:NL:HR:2022:767).
Gevolgen onherroepelijke informatiebeschikking
In deze zaak had de inspecteur een informatiebeschikking uitgevaardigd omdat de belastingplichtige niet de gevraagde informatie had verstrekt. De belastingplichtige was het daar niet mee eens en ging in bezwaar en beroep. In de procedure voor de rechtbank die over de informatiebeschikking oordeelde luidt de slotsom dat de belastingplichtige de gelegenheid heeft gekregen om alsnog stukken aan de inspecteur te sturen. Dat was ook gebeurd.
In deze zaak bij Rechtbank Zeeland-West-Brabant gaat het om het inhoudelijke geschil. De rechtbank moet oordelen over de omkering en verzwaring van de bewijslast en of de schatting van de inspecteur redelijk is. Ook buigt de rechtbank zich over de opgelegde vergrijpboetes.
De rechtbank oordeelde dat de belastingplichtige niet alle gevraagde informatie uit informatiebeschikking heeft verstrekt en dat het gebrek zodanig is dat omkering en verzwaring van de bewijslast gerechtvaardigd is. Vervolgens beoordeelde de rechtbank of de inspecteur een redelijke schatting van het inkomen had gemaakt. Daarbij verwijst de rechtbank ook naar de door de inspecteur opgestelde vermogensvergelijking, waaruit volgt dat dat er aanzienlijk meer geld is uitgegeven dan waarover de belastingplichtige kon beschikken op basis van de gegevens die de Belastingdienst had. Tot slot oordeelde de rechtbank nog over de opgelegde boetes, die worden verminderd omdat sprake is van een overschrijding van de redelijke termijn.
Matiging boetes?
Tot slot oordeelde de rechtbank nog over de opgelegde boetes. Als een belastingaanslag is vastgesteld met omkering en verzwaring van de bewijslast, dan kan dat aanleiding zijn om de boete te matigen (zie HR 18 januari 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC1962). In deze zaak oordeelde de rechtbank dat de boetes niet op die grond worden verminderd, omdat de inspecteur voor de schatting van de belastingaanslag is aangesloten bij concrete inkomensgegevens. Wel worden de boetes verminderd met 20% omdat sprake is van een overschrijding van de redelijke termijn.
Tot slot
Mijn bevindingen over deze uitspraak zijn terug te vinden in de annotatie voor het Nederlands Tijdschrift voor Fiscaal Recht.
Meer weten?
De annotatie bij de uitspraak van Rechtbank Zeeland-West-Brabant 26 mei 2023, ECLI:NL:RBZWB:2023:3616 is te vinden via: NTFR 2023/1178.
Ook interessant:
