OM handelde niet in strijd met het Protocol AAFD en BBBB door verdachte te vervolgen?
ANNOTATIE NLF 2023/0555
16 maart 2023
In het AAFD Protocol is neergelegd welke zaken mogelijk in aanmerking komen voor strafrechtelijke vervolging. De Belastingdienst dient namelijk bij een bepaald nadeelbedrag en een vermoeden van opzettelijk handelen een melding te maken, waarna een zaak wordt besproken in een zogenaamd afstemmingsoverleg tussen de Belastingdienst, de FIOD en het Openbaar Ministerie. In dat overleg wordt besloten of een zaak bestuursrechtelijk wordt afgedaan (met bijv. een fiscale boete) of dat de zaak strafrechtelijk wordt vervolgd. Als wordt gekozen voor strafvervolging dan is het in beginsel niet meer mogelijk om voor hetzelfde feit een fiscale boete op te leggen. Er wordt namelijk (in beginsel) 1 weg gekozen.
Strafvervolging voor een nadeelbedrag van € 8.400?
In deze zaak is een belastingplichtige strafrechtelijk vervolgd wegens het plegen van belastingfraude. Op grond van het AAFD Protocol kan een zaak worden aangemeld voor mogelijke strafrechtelijke vervolging als o.a. sprake is van een fiscaal nadeel van € 100.000 en een vermoeden van opzet. In deze zaak was het fiscale nadeel circa € 8.400. Dat ligt dus ruim onder het drempelbedrag van € 100.000.
Echter, in het AAFD Protocol is ook opgenomen dat een zaak strafrechtelijk kan worden vervolgd, als het drempelbedrag niet wordt gehaald maar er sprake is van aanvullende wegingscriteria, zoals bijv. samenloop fiscaal en commuun-strafrechtelijk delict, recidive, de status van de verdachte/voorbeeldfunctie, als bijv. geen bestuurlijke boete meer kan worden opgelegd, of als sprake is van een thematische aanpak.
Oordeel Hoge Raad
De Hoge Raad oordeelde in deze zaak over de ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie in de strafvervolging.
De verdediging had het verweer gevoerd dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk moest worden verklaard in de strafvervolging, omdat in strijd met het AAFD Protocol en het Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst (BBBB) tot strafvervolging was overgegaan.
Volgens de Hoge Raad leidt het strafrechtelijk vervolgen voor een bedrag onder het drempelbedrag niet tot een niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie. Weliswaar is het drempelbedrag niet gehaald, maar het Openbaar Ministerie mocht wel tot strafvervolging overgaan want er was sprake van aanvullende wegingscriteria (nl. thematische aanpak). Conclusie: er is niet in strijd met het AAFD Protocol gehandeld.
Tot slot
Meer weten?
Lees de annotatie bij het arrest van de Hoge Raad van 21 februari 2023, ECLI:NL:HR:2023:237 voor NLFiscaal: NLF 2023/0555.
